واحد احیای سنتهای حسنه در راستای احیای سنت حسنه ازدواج طرح جامع ساماندهی جنسی جامعه را طراحی و تدوین کرده که عینا ملاحظه می فرمایید

طرح جامع

ساماندهی جنسی جامعه

طراحی و تدوین:

معاونت تبلیغ حوزه علمیه قم

واحد احیاء سنتهای حسنه

مقدمه

«ترسیم وضعیت موجود»

«آسیب‌شناسی ازدواج»

الف: آسیبها در بخش جوانان و نوجوانان

ب: آسیبهای موجود در عموم مردم

ج: آسیبها در بخش خانواده

د: آسیبهای ازدواج مجدد و موقت

«اهداف»

«هدف اول» (ساماندهی ازدواج جوانان)

«محورهای فعالیت»

«راهکارها»      راهکارهای محور اول

الف: فعال سازی خانواده‌ها در امر ازدواج از طرق ذیل:

ب: کار فرهنگی جهت آماده‌سازی جامعه در امر ازدواج از

ج: کار فرهنگی در مورد جوانان از طرق ذیل:

راهکارهای محور دوم (اقتصادی)

1.در رابطه با شغل:

1.در مورد مسکن:

1.در مورد هزینه‌های ازدواج

1.اموری که حمایت از امر ازدواج محسوب می‌شود

راهکارهای محور سوم (قانونی)

1.اقدامات در مورد تحصیل:

۲.اقدامات در مورد سربازان متأهل

3.اقدامات در مورد مسائل اقتصادی

اقدامات اجرایی ستاد

هدف دوم

«محورهای فعالیت هدف دوم»

راهکارهای محور اول (ترویج ازدواج نوجوانی)

راهکارهای محور دوم (ترویج تعدد زوجات)

راهکارهای محور سوم (ترویج ازدواج موقت)

الف) راهکارهای فرهنگی ازدواج موقت

ب) راهکارهای غیرفرهنگی ازدواج موقت

راهکارهای محور چهارم (رفع موانع احیاء ازدواج دینی)

راهکارهای محور پنجم (انجام اصلاحات قانونی)

الف) سیاستهای مربوط به کار فرهنگی در مورد ازدواج (اعم از ازدواج دائم یا موقت)

ب) سیاستهای مربوط به کار فرهنگی در مورد ازدواج نوجوانی، موقت و م

هدف سوم

محورهای فعالیت هدف سوم

مقدمه

     از نظر دینی وجود فساد در ابعاد مختلف از جمله فساد جنسی در جامعه پذیرفته نیست و دین برای مقابله با فساد جنسی ازدواج را در ابعاد مختلف آن رویاروی انسانها قرار داده است. ولی وضعیت کنونی جامعه ما نابسامانی در هر دو جهت را نشان می‌دهد؛ زیرا از طرفی اسباب تحریک و فساد جنسی رو به گسترش و فزونی است و از سوی دیگر ازدواج دینی در حد قابل قبولی حمایت نمی‌شود.

     مهمترین عامل این نابسامانی، دوگانگی فرهنگی حاکم بر جامعه است که از طرفی بنابر دستورات دینی هرگونه ارتباط خارج از چارچوب را رد می‌کند و از طرف دیگر ازدواج را در بخشی از دستورات دینی با پیرایه‌های غلط می‌پذیرد. یعنی تنها در قالب تک همسری آن هم با تأخیر چند ساله از بلوغ جنسی با صرف خرجهای فراوان و کمرشکن که نتیجه آن، بن بست در انجام راه حلال است؛ زیرا راه قابل انجامی برای نوجوانان تا اوایل جوانی و جوانان بدون پشتوانه مالی و متأهلان نیازمند به همسر دیگر و زنان بیوه نیازمند به ازدواج مجدد وجود ندارد و در مورد جوانان نیز با دشواری فراوان روبرو است، لذا بدیهی است که پایان راه به گسترش راههای حرام ختم خواهد شد.

«ترسیم وضعیت موجود»

     وضعیت کنونی جامعه را در امور جنسی می‌توان به طور خلاصه در چند بند مورد بازبینی قرار داد.

1.  اسباب تحریک جنسی و ارتکاب فعل حرام رو به گسترش می‌باشد و از جانب حکومت اقدام مؤثری صورت نگرفته است.

2.  نیازهای جنسی ارضاء نشده در تمام اقشار جامعه اعم از مجرد و متأهل، پیر و جوان به راحتی مشهود است که فراگیری چشم‌چرانی مؤید این عمومیت است.

3.     عدم ارضاء جنسی از راه حلال عامل بسیاری از نارضایتی‌ها نسبت به حکومت گردیده است.

4.  تأثیر فشارهای جنسی در ارتکاب قتلها، بزه‌ها، ابتلاء به اعتیاد، ناهنجاریهای رفتاری، بدحجابی و ... قابل انکار نیست.

5.  بسیاری از سفرها به خارج کشور در قالب تحصیل، تجارت، ورزش، سیاحت، ساخت فیلم و ... به انگیزه جنسی صورت می‌گیرد که علاوه بر خسارت فراوان معنوی ضرر مهم اقتصادی نیز در بر دارد.

6.     مشغولیت فکری به خاطر امور جنسی، موجب افت تحصیلی و علمی در سازمانهای آموزشی گردیده است.

7.  بازار فحشاء رو به گسترش و سن فاحشه‌ها رو به پایین آمدن است به گونه‌ای که افراد مجرد و گاهی متأهلین را آلوده کرده است.

8.  عده زیادی از جوانان و نوجوانان ما گرفتار روابط حرام شده و عده‌ای هم که خود را نگاه  می‌دارند در رنج، ناراحتی، افسردگی و ... به سر می‌برند و در میان برخی دین‌گریزی و یا تلخ‌کامی نسبت به دین بوجود آمده است.

«آسیب‌شناسی ازدواج»

     اموری که به عنوان آسیب و مانع بر سر راه ازدواج است را می‌توان به شرح ذیل مطرح کرد.

     الف: آسیبها در بخش جوانان و نوجوانان

1.  در بسیاری از جوانان انگیزه اقدام برای ازدواج از بین رفته و ترس از ازدواج به خاطر احتمال شکست (که گاهی به معنی تجرد تا آخر عمر است) تقویت شده است و این امر در مشاوره‌ها تشدید می‌شود.

2.  به دلیل هرزه‌گی پسران و از میان رفتن پرده‌های حیاء دختران، تنوع‌طلبی جنسی یا انحرافات اخلاقی، جایگزین ازدواج گردیده است که نتیجه آن شکل گرفتن زندگیهای مجردی تا آخر عمر و یا در صورت ازدواج موجب تزلزل خانواده و ادامه انحرافات اخلاقی شده است.

3.  سن ازدواج بالا رفته و این خود در تضعیف انگیزه ازدواج و عیب‌گیر شدن جوانان در انتخاب همسر تأثیر بسزایی داشته است.

4.  تبلیغات در صداوسیما و فیلمها نیز بعضاً مخالف روش ازدواج دینی است مانند تأکید و اصرار بر استقلال جوانان در ازدواج و یا نمایش دادن رابطه و عشقهای آتشین قبل از ازدواج.

5.  اشتغال دختران نیز رو به فزونی گذاشته است که هم انگیزه آنان را به خاطر استقلال اقتصادی برای ازدواج کم می‌کند و هم به خاطر کمبود شغل مانع اشتغال مردان می‌شوند.

6.     اقشار تحصیل‌کرده و مورد احترام جامعه نیز از تأخیر ازدواج دفاع می‌کنند.

7.     بر سر راه ازدواج جوانان مشکلات اقتصادی و قانونی وجود دارد که امکان حل کامل آن در کوتاه مدت وجود ندارد.

8.  در خصوص نوجوانان، تا اوایل جوانی هیچ‌کس حتی خودشان هم صلاحتیشان را برای ازدواج قبول ندارند که نتیجه آن در بعضی موارد تلقی تقصیر دین در منع از رابطه دختر و پسر بوده است.

    ب: آسیبهای موجود در عموم مردم

1.  از نظر عامه مردم سن صلاحیت برای ازدواج در حال بالا رفتن است و الگوی مناسبی برای زمان خاص ارائه و تبلیغ نشده است.

2.  فرهنگ عامه، عدم اقدام به موقع خانواده‌ها برای ازدواج فرزندانشان را چندان عیب نمی‌شمارند و آن را از خانواده‌ها طلب نمی‌کنند.

3.     در فرهنگ عامه مردم، تجرد عیب شمرده نمی‌شود.

     ج: آسیبها در بخش خانواده

1.  طرز تفکر خانواده‌ها که ازدواج فرزندان خود را حتی به اندازه تحصیل به موقع و سربازی آنان، ضروری نمی‌دانند و نظر دین در مورد وجوب ازدواج به خاطر ابتلاء به حرام را یا نمی‌دانند و یا انگیزه لازم برای اقدام در این جهت را ندارند و به جای آن، شغل و مسکن مناسب و خرجهای سنگین را برای ازدواج لازم می‌پندارند.

2.  پایداری خانواده‌ها نیز مورد تهدید قرار گرفته است، به خاطر عدم رعایت دستورات دینی مانند: رابطه قبل از ازدواج پسر و دختر یا حاکم شدن روابط قانونی به جای روابط اخلاقی به بهانه دفاع از حقوق زنان که نتیجه آن تبدیل شدن محیط شیرین اخلاقی به محیط خشک قانونی بوده است.

د: آسیبهای ازدواج مجدد و موقت

1.  در مورد مردان متأهل، اعتقاد راسخ زنان جامعه بر لزوم تک همسری است که به غالب مردان نیز سرایت کرده و آنها را نیز از مخالفین تبعی چند همسری قرار داده است و نتیجه آن بی‌همسر ماندن میلیونها بیوه در سراسر کشور و رونق پیدا کردن بازار فواحش با مردان متأهل است.

2.  جو حاکم سبب پدید آمدن ریاکاری جنسی شده؛ یعنی افراد در عین حال که نیازمند هستند اظهار بی‌نیازی می‌کنند و جرأت اظهار نیاز ندارند.

3.  قوانینی در کشور وجود دارد که با رواج چند همسری و ازدواج موقت منافات دارد مانند: شروط ضمن عقد، شرط رضایت همسر اول، منع مسافرخانه‌ها از زوجین موقت و ...

هدف کلان:

ایجاد امنیت و آرامش جنسی جامعه

     تحلیل وضعیت کنونی و آسیب‌شناسی ازدواج نشان می‌دهد که عمده مشکل در جهت ساماندهی جنسی جامعه از راه ازدواج، موانع فرهنگی است و می‌بایست در این جهت اهتمام بیشتری مبذول داشت. البته موانع قانونی و اقتصادی نیز بر سر راه ازدواج آسان وجود دارد که لازم است آنها هم مورد توجه قرار گیرد. با عنایت به مراتب فوق ضروریست نظام اسلامی ما برای رفع معضل جنسی و مشکلات تبعی آن و ایجاد امنیت و آرامش جنسی در جامعه به راه حلی اساسی و جامع در چارچوب دستورات دین مبین اسلام بپردازد.

«اهداف»

1.     ساماندهی ازدواج جوانان؛

2.     احیاء ازدواج دینی اعم از نوجوانی، مجدد و موقت؛

3.     اجرای تدریجی حکم الهی مربوط به نهی‌های صادره در خصوص مسائل جنسی.

«هدف اول» (ساماندهی ازدواج جوانان)

     برای حل معضل ازدواج جوانان باید از سویی حکومت عزم لازم را بر حل معضل داشته و از سوی دیگر حرکتی مردمی تحقق پذیرد تا این مشکل حل شود. برای ایجاد حرکت در مردم نیز اراده دولت و تبلیغات رسانه‌ها، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ از اینرو اهتمام حکومت جایگاهی منحصر به فرد می‌یابد.

     دولت باید تشکیلاتی منسجم بوجود آورد تا با برنامه‌ریزی، سازماندهی، هماهنگ نمودن قوای سه گانه و ارگانهای دولتی زمینه پرداختن به این مهم به صورتی قانونمند فراهم آید و با تبلیغات مؤثر رسانه‌ای زمینه مشارکت  و ایجاد جنب و جوش در بین مردم حاصل گردد.

     این تشکیلات که به نام ستاد ازدواج شکل می‌گیرد، کلیه اقدامات ممکن در ابعاد فرهنگی، قانونی، اقتصادی و ... را با استفاده از کلیه پتانسیل‌های آماده شده مردمی و دولتی، جهت‌دهی و مدیریت می‌نماید. چنانچه این حرکت متحقق شود و حمایت مقام معظم رهبری را در پی داشته باشد، موجبات خوش‌بینی به نظام و حکومت اسلامی را فراهم می‌آورد. انشاءالله

«محورهای فعالیت»

     برای دستیابی به هدف مذکور پرداختن به سه محور اساسی ضروری می‌باشد.

1.     فرهنگی: اصلاح بینش عامه مردم نسبت به ازدواج

2.     اقتصادی: ایجاد سهولت در امور اقتصادی مربوط به ازدواج

3.     قانونی: تدوین و پیگیری جهت تصویب قوانین مربوط به حمایت از ازدواج و رفع موانع قانونی

«راهکارها»

راهکارهای محور اول

     جهت آماده سازی و ایجاد فرهنگ ازدواج آسان که شامل مراحل قبل، شروع و ادامه زندگی منطبق با موازین و سفارشات دینی است اقدامات ذیل باید تحقق یابد.

     الف: فعال سازی خانواده‌ها در امر ازدواج از طرق ذیل:

1.     القاء ضرورت اقدام برای ازدواج فرزندان در خانواده‌ها با استفاده از آموزه‌های دینی؛

2.     بیان انحرافات اخلاقی، واکنشهای منفی روانی و ... که به سبب تعلل در امر ازدواج فرزندان پدید می‌آورد؛

3.     توجیه خانواده‌ها در خصوص حکم وجوب اقدام جهت ازدواج فرزندان، در صورت ابتلاء آنان به حرام؛

4.  جرأت دادن به خانواده‌ها در خصوص اقدام برای ازدواج فرزندان و کاهش ترسهای موهوم، همچنین تأکید بر وعده الهی مبنی بر «ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله»

5.     القاء فرهنگ برنامه‌ریزی خانواده‌ها جهت فراهم آوردن مقدمات ازدواج از طفولیت؛

6.  الگودهی در زمینه مسائل اقتصادی ازدواج؛ (همانند: لزوم سادگی مراسمات و نحوه آن، خریدها، زندگی در جوار اولیا‌ء یکی از زوجین، تأمین مخارج زوجین در ابتدای زندگی توسط اولیاء)

1.          ب: کار فرهنگی جهت آماده‌سازی جامعه در امر ازدواج از راه‌های ذیل:

1.     حرکت در جهت تصحیح باورهایی که در امر ازدواج مانع ایجاد می‌کند مانند مقدم داشتن شغل و مسکن بر ازدواج؛

2.     تبیین مسائل ازدواج آسان دینی و ترغیب نسبت به آن؛

3.     ترغیب صالحان جامعه به وساطت برای ازدواج؛

4.     جا انداختن برتری ازدواج بر خود نگهداری درجامعه؛

5.  کار فرهنگی در جهت مذموم شمرده شدن تجرد در سطح جامعه همانگونه که پیامبر اکرمصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تجرد را مذمت کردند.

6.     ایجاد فرهنگ مراجعه خانواده‌ها و افراد جهت همسریابی به بنیادهای ازدواج و مراکز همسرگزینی؛

7.     سعی در ایجاد مطالبه مردمی از اولیاء، نسبت به اهمیت دادن به ازدواج فرزندان در حد امری مثل بیماری آنان؛

8.     کار فرهنگی در مورد ازدواج دوباره مجردانی که سابقه ازدواج دارند؛

9.     اطلاع‌رسانی عمومی درباره ازدواجهای آسان و تحلیل و بررسی در خصوص آن؛

10. ترویج فرهنگ ساخت منازل مسکونی با قابلیت اسکان بیش از یک خانواده؛

11. تبلیغ دیدگاه دینی در رابطه با ارجحیت بیرون نیامدن زن از خانه در غیر ضرورت؛

12. نقد افکار عامه مردم و تحصیل‌کردگان، در زمینه لزوم بلوغهای چندگانه(جنسی، فکری، روانی، اجتماعی و...) برای ازدواج و بیان نظر دین در این خصوص؛

13. تبیین دوگانگی فرهنگی (رواج فرهنگ غربی در جهت سن ازدواج و فرهنگ دینی در ممانعت از امیال جنسی و خود نگهداری) در جهت تهمت‌زدایی از دین؛

14. ترغیب شخصیتهای دینی، دولتی، علمی، بزرگان فامیل و ثروتمندان جهت برگزاری ازدواج آسان برای فرزندانشان؛

15. پرداختن به مشکلات و پیامدهای ازدواج دیرهنگام در جهت ترغیب به ازدواج از قبیل: کم شدن انعطاف‌پذیری به علت ایجاد ثبات در صفات و شخصیت، کم‌حوصلگی، پرخاشگری، ایجاد مشکلات برای فرزندان آتی به علت عدم نشاط والدین، ورود به زندگی مشترک با افسردگی، ناتوانی جنسی بعد از ازدواج به خاطر انحرافات جنسی قبل از آن، پدید آمدن عقده‌ها، بزه‌کاریهای جنسی، خودارضایی، از دست دادن طراوت، زیبایی و شور جوانی، احساس ناراحتی و افزایش نگرانی از حالت بلاتکیلفی، تصمیم به عدم ازدواج، احساس سربار خانواده پدری بودن، خطرساز بودن بچه‌های بزرگ ازدواج نکرده در خانواده و ...

16. بررسی موانع و عوامل تأخیر ازدواج و راهکارهای مربوط به هر کدام از قبیل: عدم شناخت صحیح و همه جانبه از ازدواج، راهیابی و دسترسی آنان به بازار آزاد جنسی، ترس بعضی دختران نسبت به عدم اجازه شوهر برای کار کردن آنان، بدبینی نسبت به عفاف دختران به خاطر وجود روابط آزاد، نقد برخی سنتهای غلط در ازدواج (مثلاً فوت اعضای خانواده یا تا وقتی بزرگتر شوهر و یا زن نگرفته کوچکتر حق ازدواج ندارد)، وجود روابط عاطفی شدید در بعضی از خانواده‌ها، کاهش فرهنگ ساده‌زیستی و قناعت و ...

17. ایجاد هفته ازدواج آسان در راستای تجدید شور و شوق مردمی؛

     ج: کار فرهنگی در مورد جوانان از طرق ذیل:

1.  اصلاح بینش جوانان در رابطه با موضوعات مربوط به ازدواج مانند: اصل ازدواج، انتخاب همسر، مضرات انحرافات جنسی و ...

2.     ترویج فرهنگ کار و تلاش و دوری از راحت‌طلبی و میل به کارهای پرزرق و برق؛

3.     قرار دادن بیشترین سرمایه ترغیبی روی تازه جوانان؛

4.  تعدیل نگرش هراس‌گونه جوانان در اقدام به ازدواج، به خاطر عدم موفقیت دیگران و توصیه بیش از حد به دقت در انتخاب؛

5.     کار فرهنگی در جهت تعدیل توقعات بالای جوانان نسبت به شرایط همسر؛

6.  لزوم انجام خواستگاری با اِشراف خانواده به لحاظ احتمال تزلزل در ازدواج در صورت داشتن رابطه بدون اطلاع اولیاء (به خاطر ایجاد بدبینی نسبت به عفت قبل از ازدواج همسر) و همچنین به لحاظ استفاده از تجارب ذی‌قیمت آنان؛

7.     بررسی مقدار لازم در جهت شناخت دختر و پسر از یکدیگر؛

8.     ارائه الگوی تحصیل بعد از ازدواج جهت رفع تنافی تحصیل و ازدواج؛

9.     تعدیل توقع دختران در لزوم همسان و یا بالاتر بودن تحصیلات همسر آینده؛

10. تبیین احکام دینی در خصوص مسائل جنسی؛

11. القاء این مطلب که دوری از اسباب تحریک جنسی بهترین راه آرامش قبل از ازدواج است؛

12. بررسی پیامدهای ارتباط آزاد دختر و پسر مانند تزلزل در ازدواج و بدبینی شوهر به طور مداوم (اگر منجر به ازدواج شود) و عدم قبول ازدواج با دختران بی‌پروا (زیرا بسیاری از پسران حتی با دختری که دوست خودشان بوده حاضر به ازدواج نیستند)

راهکارهای محور دوم (اقتصادی)

     قبل از ورود به راهکارها پیشنهاد می‌شود ریاست محترم جمهور به کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها و دستگاهها ابلاغ نماید که به تناسبت توانمندیهای سازمانی، پیشنهادات خود را برای کمک به امر ازدواج ارائه کنند، سپس ستاد ازدواج جهت ایجاد جایگاه قانونی برای مواردی که نیاز به پیگیری دارد اقدام کند؛ لیکن در این طرح نیز مواردی به شرح ذیل پیشنهاد می‌شود که توسط دولت و غیر آن جامه عمل می‌پوشاند که در بعضی موارد ستاد ازدواج نقش ترغیب کننده را ایفاء می‌نماید.